SPOSOBY LECZENIA OTYŁOŚCI

SPOSOBY LECZENIA OTYŁOŚCI

Dieta

zalecenia dietetyczne oprócz zmniejszenia kaloryczności posiłków powinny polegać przede wszystkim na ograniczeniu spożycia tłuszczu oraz cukrów prostych. Jednocześnie należy zalecać jak największe spożycie warzyw i owoców oraz całkowite unikanie konsumpcji alkoholu. Ubytek masy ciała i tempo jego uzyskiwania będzie zależało od wielkości deficytu energetycznego - różnicy między energią uzyskiwaną w diecie a wydatkowaną przez organizm. Rzadko kiedy zachodzi potrzeba szybkiego odchudzania, a co za tym idzie uzyskania wysokiego deficytu energetycznego. Może to mieć miejsce, gdy otyłość stanowi zagrożenie dla życia lub gdy należy przygotować pacjenta do operacji, dla przebiegu której otyłość stanowi istotny czynnik obarczający. W pozostałych przypadkach optymalny deficyt energetyczny zapewnia ubytek masy ciała około 1 kg tygodniowo, a zadowalający - 0.5 kg tygodniowo.

Ruch

wzmożona aktywność fizyczna stanowi obok diety podstawowy element kuracji odchudzającej. Ułatwia ona utratę energii, wyrównuje współistniejące zaburzenia metaboliczne. Aktywność fizyczna zapobiega obniżeniu podstawowej przemiany materii po odchudzaniu oraz efektowi jo-jo. Rodzaj ćwiczeń powinien być akceptowany przez odchudzającą się osobę i dostosowany do rozkładu dnia. Bardzo motywujące są ćwiczenia w grupach koedukacyjnych. Intensywność ćwiczeń powinna uwzględniać wydolność krążeniowo-oddechową i sprawność ruchową. Początkowo ćwiczenia powinny być prowadzone bez nadmiernego obciążania kolan, bioder i kręgosłupa (basen). Intensywność ćwiczeń powinna być stopniowo zwiększana.

Leki

leczenie farmakologiczne otyłości należy rozpocząć, gdy:

  • BMI jest wyższe niż 30 kg/m2
  • BMI jest niższe, ale współistnieją choroby związane z otyłością (cukrzyca typu II, nadciśnienie, hiperlipidemia)
  • próby leczenia samą dietą i wysiłkiem fizycznym zakończyły się niepowodzeniem


Obecnie, poza licznymi preparatami o niejasnym mechanizmie działania, dostępne są dwa leki wykazujące udowodnioną skuteczność:

 

Orlistat (Xenical®)

- lek o nowym mechanizmie działania, hamujący wchłanianie tłuszczu w przewodzie pokarmowym. Hamuje lipazę trzustkową, która jest głównym enzymem powodującym rozkład tłuszczów przyjętych z pokarmem, zmniejszając wchłanianie tłuszczów średnio o 30%, co obok diety powoduje dodatkowy deficyt kaloryczny. Ma on działanie wyłącznie miejscowe, ograniczone do przewodu pokarmowego.

Duży program badawczy wykazał, że Xenical® (orlistat), stosowany w połączeniu z umiarkowanie niskokaloryczną dietą, spowodował istotną redukcję masy ciała, ograniczenie powrotu do pierwotnej wagi ciała, zmniejszone występowania chorób związanych z otyłością oraz poprawę jakości życia w porównaniu do stosowania samej diety.

  • Stosowanie Xenical'u® oraz diety spowodowało zmniejszenie poziomu cholesterolu całkowitego, frakcji LDL ("zły cholesterol") oraz poprawiło wskaźnik LDL/HDL (stosunek "złego cholesterolu" do "dobrego")
  • Xenical® stanowi korzystny dodatek do diety w redukcji ciśnienia tętniczego.
  • Xenical® istotnie obniżał poziom cukru we krwi oraz umożliwił zmniejszenie dawek doustnych leków przeciwcukrzycowych u chorych z cukrzycą typu II.
  • Xenical® w połączeniu z dietą okazał się bardziej skuteczny od samej diety w zapobieganiu wystąpienia oraz opóźnianiu postępu cukrzycy typu II.


Wskazania i zasady stosowania:
Xenical® jest przeznaczony dla otyłych pacjentów z BMI powyżej 30 kg/m2 i dla pacjentów z nadwagą i obecnością dodatkowych czynników ryzyka schorzeń współistniejących z otyłością. Powinien być dawkowany 3 razy dziennie po 1 kapsułce razem z posiłkiem lub do godziny po posiłku. Jeżeli posiłek zawiera niewielką ilość tłuszczu (np. warzywa lub owoce, ser lub jogurt o obniżonej zawartości tłuszczu), można nie przyjmować leku. Podawanie leku przed posiłkiem jest niewskazane, ponieważ enzymy trawienne są wydzielane dopiero po spożyciu pokarmu. Zgodnie z wytycznymi WHO dotyczącymi leczenia otyłości lek powinien być stosowany łącznie z umiarkowanie niskokaloryczną dietą (deficyt ok. 600 kcal dziennie).
Lek nie powinien być stosowany u dzieci, młodzieży, kobiet w ciąży, osób w podeszłym wieku, pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek ze względu na brak odpowiednich badań w tych grupach.

Efekty uboczne:
Lek jest dobrze tolerowany. Jedyne działania uboczne, które zresztą są łagodne i przemijające, dotyczą tylko przewodu pokarmowego (częstsze oddawanie stolca, stolce tłuszczowe, wzdęcia). Są one wynikiem nadmiaru tłuszczu w diecie. Jeżeli pacjent zmniejszy ilość spożywanego tłuszczu, działania te ustępują. W ten sposób pacjent uczy się ograniczania ilości tłuszczu w pożywieniu i zmiany nawyków żywieniowych, co może przynieść znaczące korzyści zdrowotne na długi czas.

Obecnie lek jest zarejestrowany:
- w Europie - we wszystkich krajach Unii Europejskiej oraz między innymi w Szwajcarii i Czechach.
- w USA i Kanadzie
- w Ameryce Południowej (Argentyna, Meksyk, Chile, Wenezuela, Brazylia, Honduras, Peru, Urugwaj)
- W najbliższym czasie oczekiwana jest rejestracja w Norwegii i na Węgrzech.

W Wielkiej Brytanii, Szwecji i Irlandii Xenical® jest pełni refundowany.
W Polsce Xenical® został zarejestrowany w końcu czerwca 1999 roku i jest dostępny w aptekach. Lek jest wydawany wyłącznie na receptę i obecnie jest pełnopłatny.

 

 

Sibutramina (Meridia®)

- jest nowym inhibitorem wychwytu zwrotnego monoamin (przede wszystkim serotoniny i noradrenaliny). W efekcie jej działania dochodzi do nasilenia uczucia sytości (działanie w obrębie ośrodkowego układu nerwowego) oraz do nasilenia termogenezy, poprzez przyspieszenie tempa użytkowania zapasów energii zlokalizowanych w tkance tłuszczowej (działanie obwodowe). Podczas stosowania leku należy zwrócić uwagę na przeciwwskazania i środki ostrożności, o których informuje producent. Sibutramina może powodować objawy uboczne, m.in. suchość w ustach, bezsenność, zaparcia, utratę apetytu, kołatanie serca, wzrost ciśnienia tętniczego.

Leczenie chirurgiczne

Wskazania do chirurgicznego leczenia otyłości:

  • BMI powyżej 40 kg/m2
  • BMI 35-40 kg/m2 w sytuacji zagrożenia życia lub przygotowania do operacji, gdy otyłość stanowi przeszkodę w skutecznym leczeniu choroby podstawowej.

Wsparcie psychologiczne

w postępowaniu z pacjentem otyłym obowiązuje zasada indywidualnego traktowania każdego przypadku. By zwiększyć prawdopodobieństwo skuteczności terapii obok spadku wagi ciała i zmian nawyków żywieniowych powinna nastąpić również przebudowa psychiki osoby otyłej. Bardzo ważna jest praca nad wzmocnieniem samooceny. Kluczową sprawą jest poznanie (m. in. poprzez samoobserwację) i zrozumienie mechanizmów kryjących się za objadaniem się oraz opracowanie strategii radzenia sobie z niepożądanymi zachowaniami. Mogą to być zachowania alternatywne np. wyjście na spacer albo szerzej - trening zachowań asertywnych. W terapii osoby otyłej niebagatelne, pozytywne znaczenie może mieć uświadomienie sobie braku kontrolii nad objawem, a tym samym początku realnej samooceny.


Unikanie ponownego wzrostu wagi

Tzw. efekt jo-jo jest zwykle dużym problemem, ponieważ mechanizmy fizjologiczne ułatwiają odzyskiwanie wagi ciała. Ponad 75% ludzi stosujących dietę, nawet ograniczoną do 400-800 kcal/dobę, wraca do pierwotnej wagi w ciągu roku. Dotyczy to także osób, które otrzymywały dietę zmodyfikowaną oraz były poddawane psychoterapii.

www.penisa.pl www.leczenie-grzybicy.pl www.candida-albicans.org